Friday, October 3, 2014

1st Chapter 2nd Sloka

सञ्जय उवाच ।
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥१-
sañjaya uvāca|
dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā|
ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt|| 1-2||

Sañjaya said:
Then, seeing the army of the Pāṇḍavas in battle formation, King Duryodhana approaching his teacher, Droṇa, spoke these words.
[पदच्छेदः]
सञ्जयः 1/1 उवाच III/1
दृष्ट्वा 0 तु 0 पाण्डवानीकम् 2/1 व्यूढम् 2/1 दुर्योधनः 1/1 तदा 0
आचार्यम् 2/1 उपसङ्गम्य 0 राजा 1/1 वचनम् 2/1 अब्रवीत् III/1
[अन्वयः]
सञ्जयः 1/1 उवाच III/1
तदा 0 तु 0 व्यूढम् 2/1 पाण्डवानीकम् 2/1 दृष्ट्वा 0 राजा 1/1 आचार्यम् 2/1 उपसङ्गम्य 0 दुर्योधनः 1/1 वचनम् 2/1 अब्रवीत् III/1
Sañjaya (सञ्जयः 1/1) said (उवाच III/1):
Then (तदा 0 तु 0), seeing (दृष्ट्वा 0) the army of the Pāṇḍavas (पाण्डवानीकम् 2/1) in battle formation (व्यूढम् 2/1), King (राजा 1/1) Duryodhana (दुर्योधनः 1/1) approaching (उपसङ्गम्य 0) his teacher, Droṇa (आचार्यम् 2/1), spoke (अब्रवीत् III/1) these words (वचनम् 2/1).

·         सञ्जयः [sañjayaḥ] = Sañjaya = सञ्जय (m.) + कर्तरि to उवाच 1/1  
·         उवाच [uvāca] = said = वच् (2P) to say + लिट्/कर्तरि/III/1

·         दृष्ट्वा [dṛṣṭvā] = having seen = अव्ययम्
o   दृश् (1P) to see + क्त्वा (having … ed)
·         तु [tu] = but = अव्ययम्
·         पाण्डवानीकम् [pāṇḍavānīkam] = army of the Pāṇḍavas = पाण्डवानीक m./n. + कर्मणि to दृष्ट्वा 2/1
o   पाण्डवानाम् (of the Pāṇḍavas) अनीकः/अनीकम् (army) 6T
·         व्यूढम् [vyūḍham] = formed = व्यूढ m./n. + adj. to पाण्डवानीकम् 2/1
o   वि + ऊह् to arrange army + क्त (कर्मणि भूते)
·         दुर्योधनः [duryodhanaḥ] = Duryodhana = दुर्योधन (m.) + कर्तरि to अब्रवीत् 1/1
·         तदा [tadā] = then = अव्ययम्
o   तद् (that) + दा (time)
·         आचार्यम् [ācāryam] = teacher (Droṇa) = आचार्य (m.) + कर्मणि to उपसङ्गम्य 2/1
·         उपसङ्गम्य [upasaṅgamya] = having approached = अव्ययम्
o   उप + सम् + गम् to approach + ल्यप्
6.4.37 अनुदात्तोपदेशवनतितनोत्यादीनामनुनासिकलोपो झलि क्ङिति ।
6.4.38 वा ल्यपि ।
·         राजा [rājā] = the king = राजन् (m.) + adj. to दुर्योधनः 1/1
·         वचनम् [vacanam] = word = वचन (n.) + कर्मणि to अब्रवीत् 2/1
·         अब्रवीत् [abravīt] = spoke = ब्रूञ् (2U) to speak+ लङ्/कर्तरि/III/1

॥ १-


Sentence 1:
सञ्जयः 1/1 उवाच III/1 Sañjaya said.

Sentence 2:
Main sentence:
राजा 1/1 दुर्योधनः 1/1 वचनम् 2/1 अब्रवीत् III/1 The king (राजा 1/1) Duryodhana (दुर्योधनः 1/1) spoke (अब्रवीत् III/1) those words (वचनम् 2/1).

Previous action #1 :
तदा 0 तु 0 पाण्डवानीकम् 2/1 व्यूढम् 2/1 दृष्ट्वा 0
But (तु 0) then (तदा 0) having seen (दृष्ट्वा 0) the army of Pāṇḍavas (पाण्डवानीकम् 2/1) formed in the array (व्यूढम् 2/1)

Previous action #2 :                    
आचार्यम् 2/1 उपसङ्गम्य 0
having approached (उपसङ्गम्य 0) the teacher, Doroṇa (आचार्यम् 2/1)


No comments:

Post a Comment

Please use this form to report typos, make suggestions, ask questions on grammatical points.
For English translation, interpretation, etc. Please refer to Bhagavad Gita Home Study Course.
Please note that this website is meant for grammar.
Thank you.


Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.