यदृच्छालभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥४.२२॥
yadṛcchālabhasantuṣṭo
dvandvātīto vimatsaraḥ |
samaḥ
siddhāvasiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate ||4.22||
यदृच्छालभसन्तुष्टः
1/1 द्वन्द्वातीतः 1/1 विमत्सरः 1/1 ।
समः
1/1 सिद्धौ 7/1 असिद्धौ 7/1 च 0 कृत्वा
0 अपि 0 न 0 निबध्यते III/1 ॥४.२२॥
·
यदृच्छालभसन्तुष्टः [yadṛcchālabhasantuṣṭaḥ]
= one who is happy with whatever comes by chance = यदृच्छालभसन्तुष्ट
(m.) + 1/1
o
यदृच्छया लाभः यदृच्छालाभः (SS), तेन सन्तुष्टः यदृच्छालभसन्तुष्टः
(3T) ।
·
द्वन्द्वातीतः [dvandvātītaḥ]
= unaffected by the opposites = द्वन्द्वातीत (m.) + 1/1
o
द्वन्द्वम् अतीतः द्वन्द्वातीतः (2T) ।
·
विमत्सरः [vimatsaraḥ]
= free from jealousy = विमत्सर (m.) + 1/1
o
विगतः मत्सरः विमत्सरः (PB) ।
·
समः [samaḥ] =
even-minded = सम (m.) + 1/1
·
सिद्धौ [siddhau]
= with reference to success = सिद्धि (f.)
+ अधिकरणे 7/1
·
असिद्धौ [asiddhau] = with reference to failure
= असिद्धि (f.) + अधिकरणे 7/1
·
च [ca] = and = अव्ययम्
·
कृत्वा [kṛtvā] =
performing action= अव्ययम्
·
अपि [api] = even
though = अव्ययम्
·
न [na] = not = अव्ययम्
·
निबध्यते [nibadhyate]
= is bound = नि + बध् (9P) to bind + लट्/कर्मणि/III/1
The one who is happy with whatever
comes by chance, who is unaffected by the opposites, free from jealousy, and
even-minded with reference to success and failure, is not bound even though
performing action.
Sentence 1:
यदृच्छालभसन्तुष्टः
1/1 द्वन्द्वातीतः 1/1 विमत्सरः 1/1 ।
समः
1/1 सिद्धौ 7/1 असिद्धौ 7/1 च 0 कृत्वा
0 अपि 0 न 0 निबध्यते III/1 ॥४.२२॥
The one who is happy with whatever
comes by chance (यदृच्छालभसन्तुष्टः 1/1), who is unaffected by the opposites (द्वन्द्वातीतः 1/1), free from jealousy (विमत्सरः
1/1), and even-minded (समः 1/1)
with reference to success (सिद्धौ 7/1) and (च 0) failure (असिद्धौ
7/1), is not (न 0) bound (निबध्यते III/1) even though (अपि 0) performing action (कृत्वा
0).
