Thursday, July 14, 2016

6th Chapter 20th Sloka

यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ६.२०

yatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevayā |
yatra caivātmanātmānaṃ paśyannātmani tuṣyati ||6.20||

यत्र 0परमते III/1 चित्तम् 1/1 निरुद्धम् 1/1 योगसेवया 3/1
यत्र 0 0 0त्मना 3/1त्मानम् 2/1 पश्यन् 1/1त्मनि 7/1 तुष्यति III/1

When the mind, mastered by the practice of meditation, abides (in ātman) and when, seeing oneself by oneself alone, one rejoices in oneself.

When (यत्र 0) the mind (चित्तम् 1/1), mastered (निरुद्धम् 1/1) by the practice of meditation (योगसेवया 3/1), abides (परमते III/1) (in ātman) and ( 0) when (यत्र 0), seeing (पश्यन् 1/1) oneself (त्मानम् 2/1) by oneself (त्मना 3/1) alone ( 0), one rejoices (तुष्यति III/1) in oneself (त्मनि 7/1).

यत्र 0 योगसेवया 3/1 निरुद्धम् 1/1 चित्तम् 1/1 परमते III/1, यत्र 0 0त्मना 3/1 0त्मानम् 2/1 पश्यन् 1/1 (सः 1/1) त्मनि 7/1 तुष्यति III/1

§  यत्र  [yatra] = when = अव्ययम्
तद् + त्रल् 5.3.10 सप्तम्यास्त्रल् ।
§  योगसेवया [yogasevayā] = by the practice of meditation = योगसेवा (f.) + करणे to परमते 3/1
§  निरुद्धम् [niruddham] = mastered = निरुद्ध n. + adj. to चित्तम्
§  चित्तम् [cittam] = the mind = चित्त (n.) + कर्तरि to परमते 1/1
§  परमते [uparamate] = abides = उप + रम् to stop + लट्/कर्तरि/III/1
§  यत्र [yatra] = when = अव्ययम्
§  [ca] = and = अव्ययम्
§  त्मना [ātmanā] = by oneself = आत्मन् (m.) + करणे to पश्यन् 3/1
§  [eva] = alone = अव्ययम्
§  त्मानम् [ātmānam] = oneself = आत्मन् (m.) + कर्मणि to पश्यन् 2/1
§  पश्यन् [paśyan] = seeing = पश्यत् m. + adj. to (सः) 1/1
§  त्मनि [ātmani] = in oneself = आत्मन् (m.) + अधिकरणे to तुष्यति 7/1
§  तुष्यति [tuṣyati] = one rejoices = तु॒षँ प्रीतौ (4P) to be satisfied + लट्/कर्तरि/III/1

Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.