Wednesday, March 30, 2016

5th Chapter 14th Sloka



न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥५.

na kartṛtvaṃ na karmāṇi lokasya sṛjati prabhuḥ |
na karmaphalasaṃyogaṃ svabhāvastu pravartate ||5.14||


0 कर्तृत्वम् 2/1 0 कर्माणि 2/3 लोकस्य 6/1 सृजति III/1 प्रभुः 1/1
0 कर्मफलसंयोगम् 2/1 स्वभावः 1/1 तु 0 प्रवर्तते III/1 ॥५.


·         [na] = not = अव्ययम्
·         कर्तृत्वम् [kartṛtvam] = doership  = कर्तृत्व (n.) + कर्मणि to सृजति 2/1
·         [na] = not = अव्ययम्
·         कर्माणि [karmāṇi] = action = कर्म (n.) + कर्मणि to सृजति 2/3
·         लोकस्य [lokasya] = for any person = लोक (m.) + सम्बन्धे to कर्तृत्वम् and कर्माणि 6/1
·         सृजति [sṛjati] = creates = सृज् (6P) to create + लट्/कर्तरि/III/1
·         प्रभुः [prabhuḥ] = ātmā = प्रभु (m.) + कर्तरि to सृजति 1/1
·         [na] = not = अव्ययम्
·         कर्मफलसंयोगम् [karmaphalasaṃyogam] = the connection with the results of action= कर्मफलसंयोग (m.) + कर्मणि to सृजति 2/1
·         स्वभावः [svabhāvaḥ] = one's own nature = स्वभाव (m.) + कर्तरि to प्रवर्तते 1/1
·         तु [tu] = but = अव्ययम्
·         प्रवर्तते [pravartate] = leads = प्र + वृत् (1A) to engage+ लट्/कर्तरि/III/1


Ātmā creates neither doership nor action for any person nor the connection with the results of action. But one's own nature leads to action.


Sentence 1:
प्रभुः 1/1 लोकस्य 6/1 कर्तृत्वम् 2/1 0 सृजति III/1 कर्माणि 2/3 0 (सृजति III/1) कर्मफलसंयोगम् 2/1 0 (सृजति III/1)।
Ātmā (प्रभुः 1/1) creates (सृजति III/1) neither ( 0) doership (कर्तृत्वम् 2/1) nor ( 0) action (कर्माणि 2/3) for any person (लोकस्य 6/1) nor ( 0) the connection with the results of action (कर्मफलसंयोगम् 2/1).

Sentence 2:
स्वभावः 1/1 तु 0 प्रवर्तते III/1 ॥५.
But (तु 0) one's own nature (स्वभावः 1/1) leads to action (प्रवर्तते III/1).

Thursday, March 24, 2016

5th Chapter 13th Sloka

सर्वकर्माणि मनसा सन्न्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥५.१३॥

sarvakarmāṇi manasā sannyasyāste sukhaṃ vaśī |
navadvāre pure dehī naiva kurvanna kārayan ||5.13||


सर्वकर्माणि 2/3 मनसा 3/1 सन्न्यस्य 0 आस्ते III/1 सुखम् 0 वशी 1/1
नवद्वारे 7/1 पुरे 7/1 देही 1/1 0 एव 0 कुर्वन् 1/1 0 कारयन् 1/1 ॥५.१३॥


·         सर्वकर्माणि [sarvakarmāṇi] = all action = सर्वकर्म (n.) + कर्मणि to सन्न्यस्य 2/3
·         मनसा [manasā] = by the mind = मनस् (m.) + करणे to सन्न्यस्य 3/1
·         सन्न्यस्य [sannyasya] = having renounced = अव्ययम्
o   सम् + नि + अस् + ल्यप्
·         आस्ते [āste] = remains = आस् (2A) to sit + लट्/कर्तरि/III/1
·         सुखम् [sukham] = happily = अव्ययम्
·         वशी [vaśī] = the one who is self-controlled = वशिन् (m.) + कर्तरि to आस्ते 1/1
·         नवद्वारे [navadvāre] = nine-gated = नवद्वार (n.) + अधिकरणे 7/1
o   नव द्वाराणि यस्मिन् तत् नवद्वारम् (117B), तस्मिन् ।
·         पुरे [pure] = city = पुर (n.) + अधिकरणे 7/1
·         देही [dehī] = the indweller of the physical body = देहिन् (m.) + कर्तरि to आस्ते 1/1
·         [na] = not = अव्ययम्
·         एव [eva] = at all = अव्ययम्
·         कुर्वन् [kurvan] = performing action = कुर्वत् (m.) + 1/1
o   कृ (8U) to do + शतृँ (लट्/कर्तरि)
·         [na] = not = अव्ययम्
·         कारयन् [kārayan] = causing (others) to act = कारयत् (m.) + 1/1
o   कृ (8U) to do + णिच् (causal) + शतृँ (लट्/कर्तरि)


The indweller of the physical body, the one who is self-controlled, having renounced all actions mentally (by knowledge), remains happily in the nine-gated city (the body) neither performing action, nor causing (others) to act.


Sentence 1:
सर्वकर्माणि 2/3 मनसा 3/1 सन्न्यस्य 0 वशी 1/1 सुखम् 0 आस्ते III/1
नवद्वारे 7/1 पुरे 7/1 देही 1/1 0 एव 0 कुर्वन् 1/1 0 कारयन् 1/1 ॥५.१३॥
The indweller of the physical body (देही 1/1), the one who is self-controlled (वशी 1/1), having renounced (सन्न्यस्य 0) all actions (सर्वकर्माणि 2/3) mentally (by knowledge) (मनसा 3/1), remains (आस्ते III/1) happily (सुखम् 0) in the nine-gated (नवद्वारे 7/1) city (the body) (पुरे 7/1) neither ( 0 एव 0) performing action (कुर्वन् 1/1), nor ( 0) causing (others) to act (कारयन् 1/1).


Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.