Saturday, March 28, 2015

2nd Chapter 22nd Sloka

वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि ।
तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही ॥२.२२॥

vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛhṇāti naro'parāṇi |
tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇānyanyāni saṃyāti navāni dehī ||2.22||

वासांसि 2/3 जीर्णानि 2/3 यथा 0 विहाय 0 नवानि 2/3 गृह्णाति III/1 नरः 1/1 अपराणि 2/3
तथा 0 शरीराणि 2/3 विहाय 0 जीर्णानि 2/3 अन्यानि 2/3 संयाति III/1 नवानि 2/3 देही 1/1 ॥२.२२॥

·         वासांसि [vāsāṃsi] = clothes = वासस् (n.) + कर्मणि to विहाय 2/3
·         जीर्णानि [jīrṇāni] = old = जीर्ण (n.) + adj. to वासांसि 2/3
·         यथा [yathā] = just as = अव्ययम्
·         विहाय [vihāya] = having giving up = अव्ययम्
o   वि + ओँहाक् त्यागे + ल्यप्
·         नवानि [navāni] = old = नवा (n.) + adj. to वासांसि 2/3
·         गृह्णाति [gṛhṇāti] = ग्रह् (9U) to take + लट्/ कर्तरि /III/1
·         नरः [naraḥ] = a person = नर (m.) + 1/1
·         अपराणि [aparāṇi] = other = अपर (pron. n.) + adj. to [वासांसि] 2/3
·         तथा [tathā] = so too = अव्ययम्
·         शरीराणि [śarīrāṇi] = bodies = शरीर (n.) + कर्मणि to विहाय 2/3
·         विहाय [vihāya] = having giving up = अव्ययम्
·         जीर्णानि [jīrṇāni] = old = जीर्ण (n.) + adj. to शरीराणि 2/3
·         अन्यानि [anyāni] = other = अन्य (pron. n.) + adj. to [शरीराणि] 2/3
·         संयाति [saṃyāti] = सम् + या (2P) to gain + लट्/ कर्तरि /III/1
·         नवानि [navāni] = old = नवा (n.) + adj. to वासांसि 2/3
·         देही  [dehī] = one who has body = देहिन् (m.) + 1/1
o   देहः अस्य अस्ति इति देही


यथा clause:
यथा 0 नरः 1/1 जीर्णानि 2/3 वासांसि 2/3 विहाय 0 अपराणि 2/3 नवानि 2/3 [वासांसि 2/3] गृह्णाति III/1
Just as (यथा 0) a person (नरः 1/1) takes (गृह्णाति III/1) new (नवानि 2/3) other (अपराणि 2/3) clothes (वासांसि 2/3) having given up (विहाय 0) old (जीर्णानि 2/3) clothes (वासांसि 2/3),

तथा clause:
तथा 0 देही 1/1 जीर्णानि 2/3 शरीराणि 2/3 विहाय 0 अन्यानि 2/3 नवानि 2/3 [शरीराणि 2/3] संयाति III/1 ॥२.२२॥
So too, (तथा 0) an indweller of the body (देही 1/1) gains (संयाति III/1) new (नवानि 2/3) other (अन्यानि 2/3) bodies (शरीराणि 2/3) having given up (विहाय 0) old (जीर्णानि 2/3) bodies (शरीराणि 2/3).


Saturday, March 21, 2015

2nd Chapter 21st Sloka

वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।
कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम् ॥२.२१॥

vedāvināśinaṃ nityaṃ ya enamajamavyayam |
kathaṃ sa puruṣaḥ pārtha kaṃ ghātayati hanti kam ||2.21||

वेद III/1 अविनाशिनम् 2/1 नित्यम् 2/1 यः 1/1 एनम् 2/1 अजम् 2/1 अव्ययम् 2/1
कथम् 0 सः 1/1 पुरुषः 1/1 पार्थ 8/1 कम् 2/1 घातयति III/1 हन्ति III/1 कम् 2/1 ॥२.२१॥

·         वेद [veda] =  विद् (2P) to know + लट्/कर्तरि/III/1
·         अविनाशिनम् [avināśinam] = indestructible = अविनाशिन् (m.) + 2/1
o   विनाशः अस्य अस्ति इति विनाशी
= विनाश + इनि
= विनाशिन्
o   न विनाशी इति अविनाशी
·         नित्यम् [nityam] = timeless = नित्य (m.) + 2/1
·         यः [yaḥ] = one who = यद् (pron. m.) + 1/1
·         एनम् [enam] = this [आत्मन्] = इदम् (m.) + 2/1
o   अन्वादेशः
·         अजम् [nityam] = unborn = अज (m.) + 2/1
·         अव्ययम् [nityam] = not subject to decline = अव्यय (m.) + 2/1
·         कथम् [katham] = how = अव्ययम्
·         सः  [saḥ] = he = तद् (pron. m.) + 1/1
·         पुरुषः  [puruṣaḥ] = person = पुरुष (m.) + 1/1
·         पार्थ [pārtha] = O! son of Pṛthā! = पार्थ (m.) + सम्बोधने 1/1
·         कम् [kam] = who = किम् (pron. m.) + 2/1
·         घातयति [ghātayati] = घाति to cause to kill + लट्/ कर्तरि /III/1
o   हन् (2P) to kill + णिच् (causative)
= हान् + इ         ७.२.११६ अत उपधायाः। ~वृद्धिः
= घान् + इ         ७.३.५४ होहन्तेर्ञ्णिन्नेषु । ~ कु
= घात्+ इ          ७.३.३२ हनस्तोऽचिण्-णलोः।
= घाति              ३.१.३२ सनाद्यन्ता धातवः ।
·         हन्ति [hanti] =  हन् (2P) to kill + लट्/कर्तरि/III/1
·         कम् [kam] = who = किम् (pron. m.) + 2/1


Subordinate sentence:
यः 1/1 एनम् 2/1 अविनाशिनम् 2/1 नित्यम् 2/1 अजम् 2/1 अव्ययम् 2/1 वेद III/1
One who (यः 1/1) knows (वेद III/1) this [ātman] (एनम् 2/1) to be indestructible (अविनाशिनम् 2/1), timeless (नित्यम् 2/1), unborn (अजम् 2/1), and not subject to decline (अव्ययम् 2/1),

Main sentence 1:
पार्थ 8/1 कथम् 0 सः 1/1 पुरुषः 1/1 कम् 2/1 घातयति III/1
O! son of Pṛthā! (पार्थ 8/1) How does (कथम् 0) this (सः 1/1) person (पुरुषः 1/1) cause anybody (कम् 2/1) kill (घातयति III/1)?

Main sentence 2:
 [सः 1/1 पुरुषः 1/1] कम् 2/1 हन्ति III/1 ॥२.२१॥
How does (कथम् 0) this (सः 1/1) person (पुरुषः 1/1) kill (हन्ति III/1) anybody (कम् 2/1)?

Oh! Son of Pṛthā the one who knows this (self) to be indestructible, timeless, unborn, and not subject to decline, how and whom does that person kill? Whom does he cause to kill?

Saturday, March 14, 2015

2nd Chapter 20th Sloka

न जायते म्रियते वा कदाचिन्नायं भूत्वा भविता न भूयः ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥२.२०॥

na jāyate mriyate vā kadācinnāyaṃ bhūtvā bhavitā na bhūyaḥ |
ajo nityaḥ śāśvato'yaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre ||2.20||

0 जायते III/1 म्रियते III/1 वा 0 कदाचित् 0 0 अयम् 1/1 भूत्वा 0 अभविता 1/1 0 भूयः 0
अजः 1/1 नित्यः 1/1 शाश्वतः 1/1 अयम् 1/1 पुराणः 1/1 0 हन्यते III/1 हन्यमाने 7/1 शरीरे 7/1 ॥२.२०॥

·         [na] = do not = अव्ययम्
·         जायते [jāyate] =  जन् (4A) to be born + लट्/कर्तरि/III/1
·         म्रियते [mriyate] =  मृ (6A) to die + लट्/कर्तरि/III/1
·         वा [vā] = or = अव्ययम्
·         कदाचित् [kadācit] = anytime = अव्ययम्
·         [na] = do not = अव्ययम्
·         अयम् [ayam] = this [ātmā] = इदम् (pron. m.) + 1/1
·         भूत्वा [bhūtvā] = having been = अव्ययम्
·         अभविता [abhavitā] = one who is not = अभवितृ (m.) + 1/1
o   भू to be + तृच् agent = भवितृ one who is
o   न भविता इति अभविता ।
·         अजः [ajaḥ] = one who has no birth = अज (m.) + 1/1
·         नित्यः [nityaḥ] = one who is not within time = नित्य (m.) + 1/1
·         शाश्वतः [śāśvataḥ] = one who undergoes no change = शाश्वत (m.) + 1/1
·         अयम् [ayam] = this [ātmā] = इदम् (pron. m.) + 1/1
·         पुराणः [purāṇaḥ] = one who has ever new = पुराण (m.) + 1/1
·         [na] = do not = अव्ययम्
·         हन्यते [hanyate] = is killed =  हन् (2P) to kill + लट्/कर्मणि/III/1
·         हन्यमाने [hanyamāne] = being killed = हन्यमान (n.) + सति 7/1
·         शरीरे [śarīre] = the body = शरीर (n.) + सति 7/1


Sentence 1:
अयम् 1/1 0 जायते III/1
This [self] (अयम् 1/1) is not ( 0) born (जायते III/1).

Sentence 2:
[अयम् 1/1] 0 वा 0 म्रियते III/1
Or, this [self] (अयम् 1/1) never ( 0) dies (म्रियते III/1).

Sentence 3:
 [अयम् 1/1] भूत्वा 0 भूयः 0 अभविता 1/1 0 कदाचित् 0 [भवति III /1]
This [self] (अयम् 1/1) having being (भूत्वा 0), does not ( 0) become (भवति III /1) non-existent (अभविता 1/1) again (भूयः 0) at any time (कदाचित् 0).

Sentence 4:
अयम् 1/1 अजः 1/1 नित्यः 1/1 शाश्वतः 1/1 पुराणः 1/1 शरीरे 7/1 हन्यमाने 7/1 0 हन्यते III/1
॥२.२०॥
This [self] (अयम् 1/1) is unborn (अजः 1/1), eternal (नित्यः 1/1), undergoes no change whatsoever (शाश्वतः 1/1), and is ever new (पुराणः 1/1). When the body (शरीरे 7/1) is destroyed (हन्यमाने 7/1), it is not ( 0) destroyed (हन्यते III/1).


This (self) is never born; nor does it die. It is not that, having been, it ceases to exist again. This (self) is unborn, eternal, undergoes no change whatsoever, and is ever new. When the body is destroyed, it is not destroyed.

Thursday, March 12, 2015

2nd Chapter 19th Sloka

य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।
उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥२.१९॥

ya enaṃ vetti hantāraṃ yaścainaṃ manyate hatam |
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate ||2.19||

यः 1/1 एनम् 2/1 वेत्ति III/1 हन्तारम् 2/1 यः 1/1 0 एनम् 2/1 मन्यते III/1 हतम् 2/1
उभौ 1/2 तौ 1/2 0 विजानीतः III/2 0 अयम् 1/1 हन्ति III/1 0 हन्यते III/1 ॥२.१९॥

·         यः [yaḥ] = the one who = यद् (pron. m.) + 1/1
·         एनम् [enam] = this [ātmā] = इदम् (pron. m.) + 2/1
o   इदम्-शब्दस्य अन्वादेशः
o   अन्वादेश is an alternative form of pronoun इदम् and एतद् which have been used in one sentence and again used in another sentence.
·         वेत्ति [vetti] = knows = विद् (2P) to know + लट्/कर्तरि/III/1
·         हन्तारम् [hantāram] = one who kills = हन्तृ (m.) + 2/1
o   हन् to kill + तृच् (agent)
·         यः [yaḥ] = the one who = यद् (pron. m.) + 1/1
·         [ca] = and = अव्ययम्
·         एनम् [enam] = this [आत्मा] = इदम् (pron. m.) + 2/1
·         मन्यते [manyate] = consider = मन् (4A) to consider + लट्/कर्तरि/III/1
·         हतम् [hatam] = one who is killed = हत (m.) + 2/1
o   हन् to kill + क्त (object)
·         उभौ [ubhau] = both = उभ (pron. m.) + 1/2
·         तौ [tau] = they = तद् (pron. m.) + 1/2
·         [na] = do not = अव्ययम्
·         विजानीतः [vijānītaḥ] = they two know = वि + ज्ञा (9P) to know + लट्/कर्तरि/III/2
·         [na] = do not = अव्ययम्
·         अयम् [ayam] = this [ātmā] = इदम् (pron. m.) + 1/1
·         हन्ति [hanti] =  हन् (2P) to kill + लट्/कर्तरि/III/1
·         [na] = do not = अव्ययम्
·         हन्यते [hanyate] =  हन् (2P) to kill + लट्/कर्मणि/III/1


Subordinate Sentence 1:
यः 1/1 एनम् 2/1 हन्तारम् 2/1 वेत्ति III/1
The one who (यः 1/1) knows (वेत्ति III/1) this [ātmā] (एनम् 2/1) to be the killer (हन्तारम् 2/1),

Subordinate Sentence 2:
यः 1/1 0 एनम् 2/1 हतम् 2/1 मन्यते III/1
And ( 0) the one who (यः 1/1) considers (मन्यते III/1) this [ātmā] (एनम् 2/1) to be the killed (हतम् 2/1),

Main Sentence 1:
तौ 1/2 उभौ 1/2 0 विजानीतः III/2
They (तौ 1/2) both (उभौ 1/2) do not ( 0) know (विजानीतः III/2).

Main Sentence 2:
अयम् 1/1 0 हन्ति III/1
This [ātmā] (अयम् 1/1) does not ( 0) kill (हन्ति III/1).

Main Sentence 2:
[अयम् 1/1] 0 हन्यते III/1 ॥२.१९॥
This [ātmā] (अयम् 1/1) is not ( 0) killed (हन्यते III/1).



Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.