Thursday, November 19, 2015

3rd Chapter 1st Sloka

अर्जुन उवाच ।
ज्यायसी चेत् कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥३.१॥

arjuna uvāca |
jyāyasī cet karmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||3.1||

अर्जुनः 1/1 उवाच III/1
ज्यायसी 1/1 चेत् 0 कर्मणः 5/1 ते 6/1 मता 1/1 बुद्धिः 1/1 जनार्दन 8/1
तत् 0 किम् 0 कर्मणि 7/1 घोरे 7/1 माम् 2/1 नियोजयसि II/1 केशव 8/1 ॥३.१॥

·         अर्जुनः [arjunaḥ] = Arjuna = अर्जुन (m.) + कर्तरि to उवाच 1/1          
·         उवाच [uvāca] = said = वच् (2P) to say + लिट्/कर्तरि/III/1
·         ज्यायसी [jyāyasī] = better = ज्यायसी (f.) + 1/1
·         चेत् [cet] = if = अव्ययम्
·         कर्मणः [karmaṇaḥ] = than action = कर्मन् (n.) + विभक्ते 5/1
·         ते [te] = your = युष्मद् (pron. m.) + सम्बन्धे to मता 6/1
·         मता [matā] = contention = मता (f.) + 1/1
o   मन् + क्त (कर्मणि वर्तमाने) + टाप्
·         बुद्धिः [buddhiḥ] = knowledge = बुद्धि (f.) + 1/1
·         जनार्दन [janārdana] = Oh! Janārdana = जनार्दन (m.) + सम्बोधने + 1/1
·         तत् [tat] = then = अव्ययम्
·         किम् [kim] = why= अव्ययम्
·         कर्मणि [karmaṇi] = toward action = कर्मन् (n.) + विषये 7/1
·         घोरे [ghore] = guresome = घोर (n.) + adj. to कर्मणि 7/1
·         माम् [mām] = me = अस्मद् (pron. m.) + कर्मणि to नियोजयसि 2/1
·         नियोजयसि [niyojayasi] = impel = नि + युज् + णिच् (to impel) + लट्/कर्तरि/II/1
o   नि युज् + णिच्     हेतुमति च ।
नि योज् +
नियोजि        सनाद्यन्ता धातवः ।
o   नियोजि + सिप्    
नियोजे + शप् + सि
नियोजय् + + सि
·         केशव [janārdana] = O! Keśava = केशव (m.) + सम्बोधने + 1/1


Arjuna said:
If, Oh! Janārdana, your contention is that knowledge is better than action, why then do you impel me into this gruesome action, Oh! Keśava.
.

Sentence 1:
अर्जुनः 1/1 उवाच III/1
Arjuna (अर्जुनः 1/1) said (उवाच III/1):

Sentence 2:
जनार्दन 8/1 कर्मणः 5/1 बुद्धिः 1/1 ज्यायसी 1/1 ते 6/1 मता 1/1 चेत् 0
तत् 0 किम् 0 घोरे 7/1 कर्मणि 7/1 माम् 2/1 नियोजयसि II/1 केशव 8/1 ॥३.१॥
If (चेत् 0), Oh! Janārdana (जनार्दन 8/1), your (ते 6/1) contention (मता 1/1) is that knowledge (बुद्धिः 1/1) is better (ज्यायसी 1/1) than action (कर्मणः 5/1), why (किम् 0) then (तत् 0) do you impel (नियोजयसि II/1) me (माम् 2/1) into this gruesome (घोरे 7/1) action (कर्मणि 7/1), Oh! Keśava (केशव 8/1).


।।3.1।। --
ज्यायसी श्रेयसी चेत् यदि कर्मणः सकाशात् ते तव मता अभिप्रेता बुद्धिः ज्ञानं हे जनार्दन। यदि बुद्धिकर्मणी समुच्चिते इष्टे तदा एकं श्रेयःसाधनमिति कर्मणो ज्यायसी बुद्धिः इति कर्मणः अतिरिक्तकरणं बुद्धेरनुपपन्नम् अर्जुनेन कृतं स्यात्; हि तदेव तस्मात् फलतोऽतिरिक्तं स्यात्। तथा , कर्मणः श्रेयस्करी भगवतोक्ता बुद्धिः, अश्रेयस्करं कर्म कुर्विति मां प्रतिपादयति, तत् किं नु कारणमिति भगवत उपालम्भमिव कुर्वन् तत् किं कस्मात् कर्मणि घोरे क्रूरे हिंसालक्षणे मां नियोजयसि केशव इति यदाह, तच्च नोपपद्यते। अथ स्मार्तेनैव कर्मणा समुच्चयः सर्वेषां भगवता उक्तः अर्जुनेन अवधारितश्चेत् , 'तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि' (गीता 3.1) इत्यादि कथं युक्तं वचनम्।।

2 comments:

  1. As mentioned in 8th shloka in this 3rd chapter -- अकर्मणः [akarmaṇaḥ] = inaction = अकर्मन् (n.) + विभक्ते 5/1,
    here also karmaṇaḥ is विभक्ते 5/1. right?

    The information that you have provided is very helpful. In my blog, (nivedita2015.wordpress.com), I had classified the words in a certain way for my understanding for all the shlokas of Gita. Now I am revisiting them and including more information. Thank you!

    ReplyDelete

Please use this form to report typos, make suggestions, ask questions on grammatical points.
For English translation, interpretation, etc. Please refer to Bhagavad Gita Home Study Course.
Please note that this website is meant for grammar.
Thank you.


Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.