Tuesday, December 2, 2014

1st Chapter 47th Sloka

सञ्जयः उवाच
एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥४७॥

sañjaya uvāca
evamuktvārjunaḥ saṅkhye rathopastha upāviśat |
visṛjya saśaraṃ cāpaṃ śokasaṃvignamānasaḥ ||47||

सञ्जयः 1/1 उवाच III/1
एवम् 0 उक्त्वा 0 अर्जुनः 1/1 सङ्ख्ये 7/1 रथोपस्थे 7/1 उपाविशत् III/1
विसृज्य 0 सशरम् 2/1 चापम् 2/1 शोकसंविग्नमानसः 1/1 ॥४७॥


·         सञ्जयः [sañjayaḥ] = Sañjaya = सञ्जय (m.) + कर्तरि 1/1          
·         उवाच [uvāca] = said = वच् (2P) to say + लिट्/कर्तरि/III/1
·         एवम् [evam] = in this manner = अव्ययम्
·         उक्त्वा [uktvā] = having said = अव्ययम्
o   वच् to say + त्वा (having …ed)
·         अर्जुनः [arjunaḥ] = Arjuna = अर्जुन (m.) + कर्तरि to उपाविशत् 1/1
·         सङ्ख्ये [saṅkhye] = in the battle = सङ्ख्य (n.) + अधिकरणे to रथोपस्थे 7/1
·         रथोपस्थे [rathopasthe] = in the seat of chariot = रथोपस्थ (n.) + अधिकरणे to उपाविशत् 7/1
o   रथस्य (of chariot) उपस्थम् (middle, backside) रथोपस्थम् । षष्ठीतत्पुरुषः ।
·         उपाविशत् [upāviśat] = उप + विश् to sit + लङ्/कर्तरि/III/1
·         विसृज्य [visṛjya] = having thrown =  अव्ययम्
o   वि + सृज् to release + ल्यप् (having …ed)
·         सशरम् [saśaram] = with arrow = सशर (m.) + adj. to चापम् 2/1
·         चापम् [cāpam] bow = कर्मणि to विसृज्य + 2/1
·         शोकसंविग्नमानसः [śokasaṃvignamānasaḥ] = one whose mind is overwhelmed by sorrow = (m.) + adj. to अर्जुन 1/1
o   शोकेन (by sorrow) संविग्नं (overwhelmed) मनः (mind) यस्य (for him) सः शोकसंविग्नमानसः । बहुव्रीहिसमासः ।


Sentence 1:
सञ्जयः 1/1 उवाच III/1
Sañjaya (सञ्जयः 1/1) said (उवाच III/1).

Sentence 2:
शोकसंविग्नमानसः 1/1 अर्जुनः 1/1 एवम् 0 उक्त्वा 0 सशरम् 2/1 चापम् 2/1 विसृज्य 0 सङ्ख्ये 7/1 रथोपस्थे 7/1 उपाविशत् III/1 ॥४७॥
Arjuna (अर्जुनः 1/1), whose mind is overwhelmed by sorrow (शोकसंविग्नमानसः 1/1), having said (उक्त्वा 0) thus (एवम् 0), releasing (विसृज्य 0) the bow (चापम् 2/1) with arrow (सशरम् 2/1), sat (उपाविशत् III/1) in the seat of charit (रथोपस्थे 7/1) in the battle field (सङ्ख्ये 7/1).


No comments:

Post a Comment

Please use this form to report typos, make suggestions, ask questions on grammatical points.
For English translation, interpretation, etc. Please refer to Bhagavad Gita Home Study Course.
Please note that this website is meant for grammar.
Thank you.


Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.