1st Chapter 12th Sloka

तस्य सञ्जनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।

सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥१-१२॥

tasya sañjanayanharṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ |

siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||1-12||

 

तस्य ^6/1 सञ्जनयन् ^1/1 हर्षम् ^2/1 कुरुवृद्धः ^1/1 पितामहः ^1/1 ।

सिंहनादम् ^2/1 विनद्य ⁰ उच्चैः ⁰ शङ्खम् ^2/1 दध्मौ ^III/1 प्रतापवान् ^1/1 ॥१-१२॥

 

·       तस्य [tasya] = his (Duryodhana’s) = तद् (pron. m.) + सम्बन्धे to हर्षम्  6/1

·       सञ्जनयन् [sañjanayan] = producing = सञ्जनयत् + adj. to [भीष्मः] 1/1

o   सम् + जन् to be born+ णिच् (causative) to produce + शतृ (one who is doing …) = सञ्जनयत् one who is producing

·       हर्षम् [harṣam] = joy = हर्ष (m.) + कर्मणि of सञ्जनयन् 2/1

·       कुरुवृद्धः [kuruvṛddhaḥ] = elder of Kuru family = कुरुवृद्ध + adj. to [भीष्मः] 1/1

·       पितामहः [pitāmahaḥ] = grandfather = पितामह + adj. to [भीष्मः] 1/1

·       सिंहनादम् [siṃhanādam] = roar of lion = सिंहनाद (m.) + कर्मणि of विनद्य 2/1

·       विनद्य [vinadya] = roaring = अव्ययम्

o   वि + नद् to roar, cry out + ल्यप् (having done …) = विनद्य = having crying out

·       उच्चैः [uccaiḥ] = loudly = अव्ययम्

·       शङ्खम् [śaṅkham] = conch shell = शङ्ख (m.) + कर्मणि of दध्मौ 2/1

·       दध्मौ [dadhmau] = blew = ध्मा to blow + लिट्/कर्तरि/III/1

·       प्रतापवान् [pratāpavān] = one who has splendor = प्रतापवत् + adj. to [भीष्मः] 1/1

o   प्रतापः अस्य अस्ति इति प्रतापवान् । मतुँप्

॥१-१२॥

 

 

Bhīṣma, the grandfather of the Kuru family, known for his valour, loudly let out a lion’s roar and blew his conch in order to make Duryodhana happy.

 

Main sentence 1:

प्रतापवान् ^1/1 शङ्खम् ^2/1 उच्चैः ⁰ दध्मौ ^III/1। Bhīṣma, one who has splendor, blew the conch loudly.

 

Descrption of Bhīṣma – Action 1:

कुरुवृद्धः ^1/1 पितामहः ^1/1 तस्य ^6/1 हर्षम् ^2/1 सञ्जनयन् ^1/1 । The elder, the grandfather of Kuru family, producing the joy of Duryodhana,

 

Action 2:

सिंहनादम् ^2/1 विनद्य ⁰ । Roaring the cry of lion

 

 

तस्य ^6/1 हर्षम् ^2/1 सञ्जनयन् ^1/1 कुरुवृद्धः ^1/1 प्रतापवान् ^1/1 पितामहः ^1/1 सिंहनादम् ^2/1 उच्चैः ⁰ विनद्य ⁰ शङ्खम् ^2/1 दध्मौ ^III/1 ॥१-१२॥