अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यमनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥ ११.१९ ॥
anādimadhyāntamanantavīryamanantabāhuṃ śaśisūryanetram |
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam || 11.19 ||
अनादिमध्यान्तम् 2/1 अनन्तवीर्यम् 2/1 अनन्तबाहुम् 2/1 शशिसूर्यनेत्रम् 2/1 ।
पश्यामि I/1 त्वाम् 2/1 दीप्तहुताशवक्त्रम् 2/1 स्वतेजसा 3/1 विश्वम् 2/1 इदम् 2/1 तपन्तम् 2/1 ॥ ११.१९ ॥
· त्वाम् [tvām] = you = त्वद् (pron.) + कर्मणि to पश्यामि 2/1
· अनादिमध्यान्तम् [anādimadhyāntam] = without beginning, middle, or end = अनादि-मध्य-अन्त (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1
· अनन्तवीर्यम् [anantavīryam] = of infinite strength = अनन्त-वीर्य (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1
· अनन्तबाहुम् [anantabāhum] = with infinite arms = अनन्त-बाहु (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1
· शशिसूर्यनेत्रम् [śaśisūryanetram] = with the moon and the sun as eyes = शशि-सूर्य-नेत्र (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1
· दीप्तहुताशवक्त्रम् [dīptahutāśavaktram] = with a face like blazing fire = दीप्त-हुताश-वक्त्र (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1
· स्वतेजसा [svatejasā] = by (your) own brilliance = स्व-तेजस् (n.) + करणे to तपन्तम् 3/1
· विश्वम् [viśvam] = universe = विश्व (n.) + कर्मणि to तपन्तम् 2/1
· इदम् [idam] = this = इदम् (pron. n.) + adj. to विश्वम् 2/1
· तपन्तम् [tapantam] = heating, energizing = तपत् (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1
o तप् (1P) to heat + शतृ (present participle)
I see you as one who has no beginning, middle or end, with limitless power and endless arms, and the moon and the sun for your eyes, and a mouth like the blazing fire, who heats/energises this world by his own light.
Sentence 1:
(अहम्) त्वाम् 2/1 अनादिमध्यान्तम् 2/1 अनन्तवीर्यम् 2/1 अनन्तबाहुम् 2/1 शशिसूर्यनेत्रम् 2/1 दीप्तहुताशवक्त्रम् 2/1 स्वतेजसा 3/1 इदम् 2/1 विश्वम् 2/1 तपन्तम् 2/1 पश्यामि I/1 ॥
I see (पश्यामि I/1) you (त्वाम् 2/1) as one who has no beginning, middle or end (अनादिमध्यान्तम् 2/1), with limitless power (अनन्तवीर्यम् 2/1) and endless arms (अनन्तबाहुम् 2/1), and the moon and the sun for your eyes (शशिसूर्यनेत्रम् 2/1), and a mouth like the blazing fire (दीप्तहुताशवक्त्रम् 2/1), who heats/energises (तपन्तम् 2/1) this (इदम् 2/1) world (विश्वम् 2/1) by his own light (स्वतेजसा 3/1).
किञ्च —
अनादिमध्यान्तम् आदिश्च मध्यं च अन्तश्च न विद्यते यस्य सः अयम् अनादिमध्यान्तः तं त्वां अनादिमध्यान्तम् , अनन्तवीर्यं न तव वीर्यस्य अन्तः अस्ति इति अनन्तवीर्यः तं त्वाम् अनन्तवीर्यम् , तथा अनन्तबाहुम् अनन्ताः बाहवः यस्य तव सः त्वम् , अनन्तबाहुः तं त्वाम् अनन्तबाहुम् , शशिसूर्यनेत्रं शशिशूर्यौ नेत्रे यस्य तव सः त्वं शशिसूर्यनेत्रः तं त्वां शशिसूर्यनेत्रं चन्द्रादित्यनयनम् , पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं दीप्तश्च असौ हुताशश्च वक्त्रं यस्य तव सः त्वं दीप्तहुताशवक्त्रः तं त्वां दीप्तहुताशवक्त्रम् , स्वतेजसा विश्वम् इदं समस्तं तपन्तम् ॥ १९ ॥