4th Chapter 5th Sloka

श्रीभगवान् उवाच ।

बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।

तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥४.५॥

śrībhagavān uvāca |

bahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna |

tānyahaṃ veda sarvāṇi na tvaṃ vettha parantapa ||4.5||

श्रीभगवान् ^1/1 उवाच ^III/1 ।

बहूनि ^1/3 मे ^6/1 व्यतीतानि ^1/3 जन्मानि ^1/3 तव ^6/1 च ⁰ अर्जुन ^8/1 ।

तानि ^2/3 अहम् ^1/1 वेद ^I/1 सर्वाणि ^2/3 न ⁰ त्वम् ^1/1 वेत्थ ^II/1 परन्तप ^8/1 ॥४.५॥

·         श्रीभगवान् [śrībhagavān] = Bhagavān = भगवत् (m.) + कर्तरि to उवाच 1/1

·         उवाच [uvāca] = said = वच् (2P) to say + लिट्/कर्तरि/III/1

·         बहूनि [bahūni] = many = बहु (n.) + 1/3

·         मे [me] = my = अस्मद् (pron. m.) + 6/1

·         व्यतीतानि [vyatītāni] = that which have passed = व्यतीत (n.) + 1/3

·         जन्मानि [janmāni] = births = जन्मन् (n.) + 1/3

·         तव [tava] = your = युष्मद् (pron. m.) + 6/1

·         च  [ca] = and = अव्ययम्

·         अर्जुन [arjuna] = Arjuna = अर्जुन (m.) + सम्बोधने 1/1

·         तानि [tāni] = them = तद् (pron. n.) + 1/3

·         अहम् [aham] = I = अस्मद् (pron. m.) + 1/1

·         वेद [veda] = I know= विद् (2P) to know + लट्/कर्तरि/I/1

·         सर्वाणि [sarvāṇi] = all = सर्व (pron. n.) + 1/3

·         न  [na] = not = अव्ययम्

·         त्वम् [tvam] = you = युष्मद् (pron. m.) + 1/1

·         वेत्थ [vettha] = you know= विद् (2P) to know + लट्/कर्तरि/II/1

·         परन्तप [parantapa] = the one who inflicts enemies = परन्तप (m.) + 1/1

o   परान् तापयति परन्तपः () ।

o   पर + शस् + तप् + खच्    3.2.39 द्विषत्परयोस्तापेः। ~ खच्

o   पर + मुम् + तप् + अ       6.3.66 अरुर्द्विषदजन्तस्य मुम् । ~ खिति

Śrī Bhagavān said:

Many births have passed for me and you, O Arjuna! I know them all (whereas) you do not know, O Scorcher of foes!

Sentence 1:

श्रीभगवान् ^1/1 उवाच ^III/1 ।

Śrī Bhagavān (श्रीभगवान् ^1/1) said (उवाच ^III/1).

Sentence 2:

मे ^6/1 तव ^6/1 च ⁰ बहूनि ^1/3 जन्मानि ^1/3 व्यतीतानि ^1/3 अर्जुन ^8/1 ।

Many (बहूनि ^1/3) births (जन्मानि ^1/3) have passed (व्यतीतानि ^1/3) for me (मे ^6/1) and (च ⁰) you (तव ^6/1), O Arjuna (अर्जुन ^8/1)!

Sentence 3:

अहम् ^1/1 तानि ^2/3 सर्वाणि ^2/3 वेद ^I/1 त्वम् ^1/1 न ⁰ वेत्थ ^II/1 परन्तप ^8/1 ॥४.५॥

I (अहम् ^1/1) know (वेद ^I/1) them (तानि ^2/3) all (सर्वाणि ^2/3) (whereas) you (त्वम् ^1/1) do not (न ⁰) know (वेत्थ ^II/1), O Scorcher of foes (परन्तप ^8/1)!

या ^1/1 वासुदेवे ^7/1 अनीश्वर-असर्वज्ञ-आशङ्का ^1/1 मूर्खाणाम् ^6/3, ताम् ^2/1 परिहरन् ^1/1 श्रीभगवान् ^1/1 उवाच ^III/1, यदर्थः ^1/1 हि ⁰ अर्जुनस्य ^6/1 प्रश्नः ^1/1 –

बहूनि ^1/3 मे ^6/1 मम ^6/1 व्यतीतानि ^1/3 अतिक्रान्तानि ^1/3 जन्मानि ^1/3 तव ^6/1 च ⁰ हे ⁰ अर्जुन ^S/1 ।

तानि ^2/3 अहम् ^1/1 वेद ^I/1 जाने ^I/1 सर्वाणि ^2/3 न ⁰ त्वम् ^1/1 वेत्थ ^II/1 न ⁰ जानीषे ^II/1, धर्म-अधर्मादि-प्रतिबद्ध-ज्ञान-शक्तित्वात् ^H5/1।

अहम् ^1/1 पुनः ⁰ नित्य-शुद्ध-बुद्ध-मुक्त-स्वभावत्वात् ^H5/1 अनावरण-ज्ञान-शक्तिः ^1/1 इति ⁰ वेद ^I/1 अहम् ^1/1 हे ⁰ परन्तप ^S/1 ॥