6th Chapter 10th Sloka

योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।

एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥६.१०॥

yogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ |

ekākī yatacittātmā nirāśīraparigrahaḥ ||6.10||

योगी ^1/1 युञ्जीत ^III/1 सततम् ⁰ आत्मानम् ^2/1 रहसि ^7/1 स्थितः ^1/1 ।

एकाकी ^1/1 यतचित्तात्मा ^1/1 निराशीः ^1/1 अपरिग्रहः ^1/1 ॥६.१०॥

·         योगी [yogī] = the yogī (the meditator) = योगिन् (m.) + कर्तरि to युञ्जीत 1/1

·         युञ्जीत [yuñjīta] = may unite = युज् (7A) to unite + विधिलिङ्/कर्तरि/III/1

·         सततम् [satatam] = constantly = अव्ययम्

·         आत्मानम् [ātmānam] = one’s mind = आत्मन् (m.) + कर्मणि to युञ्जीत 2/1

·         रहसि [rahasi] = in a quiet place = रहस् (n.) + अधिकरणे to स्थितः 7/1

·         स्थितः [sthitaḥ] = one who remains = स्थित (m.) + adjective to योगी 1/1

·         एकाकी [ekākī] = alone  = एकाकिन् (m.) + adjective to योगी 1/1

·         यतचित्तात्मा [yatacittātmā] = one whose body and mind are relaxed = यतचित्तात्मन् (m.) + adjective to योगी 1/1

·         निराशीः [nirāśīḥ] = who is free from longing = निराशिस् (m.) + adjective to योगी 1/1

·         अपरिग्रहः [aparigrahaḥ] = who is free from possessions  = अपरिग्रह (m.) + adjective to योगी 1/1

May the yogī (the meditator), one who remains alone in a quiet place, whose body and mind are relaxed, who is free from longing and possessions, constantly unite his (or her) mind (with the object of meditation).

Sentence 1:

योगी ^1/1 युञ्जीत ^III/1 सततम् ⁰ आत्मानम् ^2/1 रहसि ^7/1 स्थितः ^1/1 ।

एकाकी ^1/1 यतचित्तात्मा ^1/1 निराशीः ^1/1 अपरिग्रहः ^1/1 ॥६.१०॥

May the yogī (योगी ^1/1), one who remains (स्थितः ^1/1) alone (एकाकी ^1/1) in a quiet place (रहसि ^7/1), whose body and mind are relaxed (यतचित्तात्मा ^1/1), who is free from longing (निराशीः ^1/1) and possessions (अपरिग्रहः ^1/1), constantly (सततम् ⁰) unite (युञ्जीत ^III/1) his (or her) mind (आत्मानम् ^2/1) (with the object of meditation).

अतः ⁰ एवम् ⁰ उत्तम-फल-प्राप्तये ^4/1 –

योगी ^1/1 ध्यायी ^1/1 युञ्जीत ^III/1 समादध्यात् ^III/1 सततम् ⁰ सर्वदा ⁰ आत्मानम् ^2/1 अन्तःकरणम् ^2/1 रहसि ^7/1 एकान्ते ^7/1 गिरि-गुहा-आदौ ^7/1 स्थितः ^1/1 सन् ^1/1 एकाकी ^1/1 असहायः ^1/1 । “रहसि ^7/1 स्थितः ^1/1 एकाकी ^1/1 च ⁰” इति ⁰ विशेषणात् ^5/1 संन्यासम् ^2/1 कृत्वा ⁰ इत्यर्थः ^1/1 । यतचित्तात्मा ^1/1 चित्तम् ^1/1 अन्तःकरणम् ^1/1 आत्मा ^1/1 देहः ^1/1 च ⁰ संयतौ ^1/2 यस्य ^6/1 सः ^1/1 यतचित्तात्मा ^1/1, निराशीः ^1/1 वीततृष्णः ^1/1 अपरिग्रहः ^1/1 परिग्रह-रहितः ^1/1 च ⁰ इत्यर्थः ^1/1। संन्यासित्वे ^7/1 अपि ⁰ त्यक्त-सर्व-परिग्रहः ^1/1 सन् ^1/1 युञ्जीत ^III/1 इत्यर्थः ^1/1॥