मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ १८.६५ ॥
manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru |
māmevaiṣyasi satyaṃ te pratijāne priyo'si me || 18.65 ||
मन्मनाः 1/1 भव II/1 मद्भक्तः 1/1 मद्याजी 1/1 माम् 2/1 नमस्कुरु II/1।
माम् 2/1 एव 0 एष्यसि II/1 सत्यम् 0 ते 4/1 प्रतिजाने I/1 प्रियः 1/1 असि II/1 मे 6/1॥ १८.६५ ॥
· मन्मनाः [manmanāḥ] = one whose mind is offered to me = मन्मनस् (m.) + S.C. to (त्वम्) 1/1
o मयि मनः यस्य सः मन्मनाः । (116B)
o
अस्मद् ङि + मनस् सुँ 2.2.24
अनेकमन्यपदार्थे । ~ बहुव्रीहिः समासः
म अद् + मनस् 7.2.98 प्रत्ययोत्तरपदयोः । ~ त्वमौ
एकवचने
मद् + मनस् 6.1.97 अतो गुणे
। ~ अपदन्तात्
मन् + मनस् 8.4.45
यरोऽनुनासिको वा ।
· भव [bhava] = become! = भू (1P) to be + लोट्/कर्तरि/II/1
· मद्भक्तः [madbhaktaḥ] = one whose devotion is to me = मद्भक्त (m.) + S.C. to (त्वम्) 1/1
o मम भक्तः मद्भक्तः । (6T)
· मद्याजी [madyājī] = one whose worship is to me = मद्याजिन् (m.) + S.C. to (त्वम्) 1/1
o मां यजति ।
o
अस्मद् ङस् + यज् + णिनिँ 3.2.78
सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये ।
मद् + याजिन्
· माम् [mām] = me = अस्मद् (pron.) + कर्मणि to नमस्कुरु 2/1
· नमस्कुरु [namaskuru] = do salutations = नमस् + कृ (8U) to do + लोट्/कर्तरि/II/1
o नमस् optionally becomes गति by 1.4.74 साक्षात्प्रभृतीनि च । ~ क्रियायोगे गति कृञि विभाषा, as नमस् is listed in साक्षादि-गण, and placed before the verb by 1.4.80 ते प्राग्धातोः।
· माम् [mām] = me = अस्मद् (pron.) + कर्मणि to एष्यसि 2/1
· एव [eva] = alone, only = अव्ययम्
· एष्यसि [eṣyasi] = you will reach = इण् गतौ (2P) to go, reach + लृट्/कर्तरि/II/1
· सत्यम् [satyam] = truly = अव्ययम्
· ते [te] = to you = युष्मद् (pron.) + सम्प्रदाने to प्रतिजाने 4/1
· प्रतिजाने [pratijāne] = I promise = प्रति + ज्ञा + to declare, to promise + लट्/कर्तरि/I/1
· प्रियः [priyaḥ] = dear = प्रिय (m.) + S.C. to (त्वम्) 1/1
· असि [asi] = you are = अस् (2P) to be + लट्/कर्तरि/II/1
· मे [me] = to me = अस्मद् (pron.) + सम्बन्धे to प्रियः 6/1
Become one whose mind is offered to me, one whose devotion is to me, one whose worship is to me; do salutations to me. You will reach me alone. I truly promise you. (Because) you are dear to me.
Sentence 1:
मन्मनाः 1/1 मद्भक्तः 1/1 मद्याजी 1/1 भव II/1।
Become (भव II/1) one whose mind is offered to me (मन्मनाः 1/1), one whose devotion is to me (मद्भक्तः 1/1), one whose worship is to me (मद्याजी 1/1).
Sentence 2:
माम् 2/1 नमस्कुरु II/1।
Do salutations (नमस्कुरु II/1) to me (माम् 2/1).
Sentence 3:
माम् 2/1 एव 0 एष्यसि II/1।
You will reach (एष्यसि II/1) me (माम् 2/1) alone (एव 0).
Sentence 4:
सत्यम् 0 ते 4/1 प्रतिजाने I/1।
I truly (सत्यम् 0) promise (प्रतिजाने I/1) you (ते 4/1).
Sentence 5:
मे 6/1 प्रियः 1/1 असि II/1॥
(Because) you are (असि II/1) dear (प्रियः 1/1) to me (मे 6/1).
मन्मनाः 1/1 भव II/1 मच्चित्तः भव । मद्भक्तः 1/1 भव मद्भजनो भव । मद्याजी 1/1 मद्यजनशीलो भव । माम् 2/1 नमस्कुरु II/1 नमस्कारम् अपि ममैव कुरु । तत्र एवं वर्तमानः वासुदेवे एव समर्पितसाध्यसाधनप्रयोजनः माम् 2/1 एव 0 एष्यसि II/1 आगमिष्यसि । सत्यम् 0 ते 4/1 तव प्रतिजाने I/1, सत्यां प्रतिज्ञां करोमि एतस्मिन् वस्तुनि इत्यर्थः ; यतः प्रियः 1/1 असि II/1 मे 6/1। एवं भगवतः सत्यप्रतिज्ञत्वं बुद्ध्वा भगवद्भक्तेः अवश्यंभावि मोक्षफलम् अवधार्य भगवच्छरणैकपरायणः भवेत् इति वाक्यार्थः ॥ १८.६५ ॥
