Showing posts with label 06. 6th chapter. Show all posts
Showing posts with label 06. 6th chapter. Show all posts

Tuesday, May 19, 2020

6th Chapter 47th Sloka


योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।
श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥६.४७॥

yogināmapi sarveṣāṃ madgatenāntarātmanā |
śraddhāvānbhajate yo māṃ sa me yuktatamo mataḥ ||6.47||

योगिनाम् 6/3 अपि 0 सर्वेषाम् 6/3 मद्गतेन 3/1 अन्तरात्मना 3/1 ।
श्रद्धावान् 1/1 भजते III/1 यः 1/1 माम् 2/1 सः 1/1 मे 6/1 युक्ततमः 1/1 मतः 1/1 ॥६.४७॥
           
·       योगिनाम् [yoginām] = among yogīs = योगिन् m. + निर्धारणे 6/3
·       अपि [api] = even = अव्ययम्
·       सर्वेषाम् [sarveṣām] = among all = सर्व m. + adj. to योगिनाम् 6/3
·       मद्गतेन [madgatena] = by which obtains in me = मद्गत m. + 3/1
मयि गतः मद्गतः (7T), तेन ।
·       अन्तरात्मना [antarātmanā] = with a mind absorbed = अन्तरात्मन् (m.) + 3/1
·       श्रद्धावान् [śraddhāvān] = one who has śraddhā = श्रद्धावत् m. + adj. to यः 1/1
·       भजते [bhajate] = contemplates = भज् (1U) to take recourse to + लट्/कर्तरि/III/1
·       यः [yaḥ] = one who = यद् m. + कर्तरि to भजते 1/1
·       माम् [mām] = on me = अस्मद् m. + कर्मणि to भजते 2/1
·       सः [saḥ] = he = तद् m. + कर्तरि to (भवति) 1/1
·       मे [me] = my = अस्मद् m. + सम्बन्धे to मतः 6/1
·       युक्ततमः [yuktatamaḥ] = the most exalted = युक्ततम m. + S.C. to सः 1/1
·       मतः [mataḥ] = is considered = मत m. + S.C. to सः 1/1


The one who has śraddhā, who with a mind absorbed in me, contemplates upon me, he is the most exalted among all yogīs. (This is) my vision.

Sentence 1:
The one (यः 1/1) who has śraddhā (श्रद्धावान् 1/1), who with a mind absorbed (अन्तरात्मना 3/1) in me (मद्गतेन 3/1), contemplates (भजते III/1) upon me, (माम् 2/1), he (सः 1/1) is considered (मतः 1/1) by me (मे 6/1) to be the most exalted (युक्ततमः 1/1) among all (सर्वेषाम् 6/3) yogīs (योगिनाम् 6/3 अपि 0).


योगिनाम् 6/3 अपि 0 सर्वेषाम् 6/3 रुद्र-आदित्य-आदि-ध्यान-पराणाम् 6/3 मध्ये 7/1 मद्गतेन 3/1 मयि 7/1 वासुदेवे 7/1 समाहितेन 3/1 अन्तरात्मना 3/1 अन्तःकरणेन 3/1 श्रद्धावान् 1/1 श्रद्दधानः 1/1 सन् 1/1 भजते III/1 सेवते III/1 यः 1/1 माम् 2/1, सः 1/1 मे 6/1 मम 6/1 युक्ततमः 1/1 अतिशयेन 3/1 युक्तः 1/1 मतः 1/1 अभिप्रेतः 1/1 इति 0 ॥

Tuesday, April 21, 2020

6th Chapter 46th Sloka


तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः ।
कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥६.४६॥

tapasvibhyo'dhiko yogī jñānibhyo'pi mato'dhikaḥ |
karmibhyaścādhiko yogī tasmādyogī bhavārjuna ||6.46||

तपस्विभ्यः 5/3 अधिकः 1/1 योगी 1/1 ज्ञानिभ्यः 5/3 अपि 0 मतः 1/1 अधिकः 1/1 ।
कर्मिभ्यः 5/3 च 0 अधिकः 1/1 योगी 1/1 तस्मात् 5/1 योगी 1/1 भव II/1 अर्जुन S/1 ॥६.४६॥
           
·       तपस्विभ्यः [tapasvibhyaḥ] = to those who live a life of meditation = तपस्विन् m. + विभक्ते 5/3
·       अधिकः [adhikaḥ] = superior = अधिक m. + S.C. to मतः 1/1
·       योगी [yogī] = yogī = योगिन् m. + कर्तरि to (भवति) 1/1
·       ज्ञानिभ्यः [jñānibhyaḥ] = to scholoars = ज्ञानिन् m. + विभक्ते 5/3
·       अपि [api] = even =  अव्ययम्
·       मतः [mataḥ] = considered = मत m. + S.C. to योगी 1/1
·       अधिकः [adhikaḥ] = superior = अधिक m. + S.C. to मतः 1/1
·       कर्मिभ्यः [karmibhyaḥ] = to those who perfrom action = कर्मिन् + विभक्ते 5/3
·       च [ca] = and =  अव्ययम्
·       अधिकः [adhikaḥ] = superior = अधिक m. + S.C. to मतः 1/1
·       योगी [yogī] = yogī = योगिन् m. + कर्तरि to (भवति) 1/1
·       तस्मात् [tasmāt] = therefore = तद् m. + हेतौ 5/1
·       योगी [yogī] = yogī = योगिन् m. + S.C to (त्वम्) 1/1
·       भव [bhava] = be = भू (1P) to be + लोट्/कर्तरि/II/1
·       अर्जुन [arjuna] = Arjuna! = अर्जुन (m.) + सम्बोधने 1/1


A yogī is considered superior to those who live a life of meditation, superior even to the scholoars, and superior to those who perfrom action. Therefore, Arjuna! Be a yogī.

Sentence 1:
A yogī (योगी 1/1) is considered (मतः 1/1) superior (अधिकः 1/1) to those who live a life of meditation (तपस्विभ्यः 5/3), superior (अधिकः 1/1) even (अपि 0) to the scholoars (ज्ञानिभ्यः 5/3), and (च 0) superior (अधिकः 1/1) to those who perfrom action (कर्मिभ्यः 5/3).

Sentence 2:
Therefore (तस्मात् 5/1), Arjuna! (अर्जुन S/1) Be (भव II/1) a yogī (योगी 1/1).


यस्मात् 5/1 एवम् 0 तस्मात् 5/1 –
तपस्विभ्यः 5/3 अधिकः 1/1 योगी 1/1, ज्ञानिभ्यः 5/3 अपि 0, ज्ञानम् 1/1 अत्र 0 शास्त्र-अर्थ-पाण्डित्यम् 1/1, तद्-वद्भ्यः 5/3 अपि 0 मतः 1/1 ज्ञातः 1/1 अधिकः 1/1 श्रेष्ठः 1/1 इति 0 । कर्मिभ्यः 5/3, अग्निहोत्र-आदि 1/1 कर्म 1/1, तद्-वद्भ्यः 5/3 अधिकः 1/1 योगी 1/1 विशिष्टः 1/1 यस्मात् 5/1 तस्मात् 5/1 योगी 1/1 भव II/1 अर्जुन S/1 ॥
Medha Michika's books on Sanskrit Grammar are available at: Amazon in your country.

Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.