Showing posts with label 1117 11th Chapter 17th Sloka. Show all posts
Showing posts with label 1117 11th Chapter 17th Sloka. Show all posts

Sunday, November 2, 2025

11th Chapter 17th Sloka

 किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।

पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥ ११.१७ ॥

 

kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam |

paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantāddīptānalārkadyutimaprameyam || 11.17 ||

 

किरीटिनम् 2/1 गदिनम् 2/1 चक्रिणम् 2/1 च 0 तेजोराशिम् 2/1 सर्वतः 0 दीप्तिमन्तम् 2/1 ।

पश्यामि I/1 त्वाम् 2/1 दुर्निरीक्ष्यम् 2/1 समन्तात् 0 दीप्तानलार्कद्युतिम् 2/1 अप्रमेयम् 2/1 ॥ ११.१७ ॥

 

 

·       किरीटिनम् [kirīṭinam] = one who has a crown = किरीटिन् (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

·       गदिनम् [gadinam] = one who has a mace = गदिन (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

·       चक्रिणम् [cakriṇam] = one who has a disc = चक्रिन् (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

·       च [ca] = and = अव्ययम्

·       तेजोराशिम् [tejorāśim] = a mass of brilliance = तेजोराशि (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

·       सर्वतः [sarvataḥ] = on all sides = अव्ययम्

·       दीप्तिमन्तम् [dīptimantam] = shining, radiant = दीप्तिमत् (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

·       पश्यामि [paśyāmi] = I see = दृश् (1P) to see + लट्/कर्तरि/I/1

·       त्वाम् [tvām] = you = त्वद् (pron.) + कर्मणि to पश्यामि 2/1

·       दुर्निरीक्ष्यम् [durnirīkṣyam] = difficult to see = दुर्निरीक्ष्य (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

·       समन्तात् [samantāt] = from every side, from all around = अव्ययम्

·       दीप्तानलार्कद्युतिम् [dīptānalārkadyutim] = having the brilliance of blazing fire and the sun = दीप्त-अनल-अर्क-द्युति (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

·       अप्रमेयम् [aprameyam] = immeasurable, not knowable as a limited object = अप्रमेय (m.) + O.C. to त्वाम् 2/1

 

I see you as one who has a crown, a mace and a disc, as a mass of brilliance with light on all sides and (therefore,) difficult to see from every angle, as one who is having the brilliance of a conflagration and the blazing sun, and as one who is not knowable as a limited object.

 

Sentence 1:

त्वाम् 2/1 किरीटिनम् 2/1 गदिनम् 2/1 चक्रिणम् 2/1 च 0 तेजोराशिम् 2/1 सर्वतः 0 दीप्तिमन्तम् 2/1 समन्तात् 0 दुर्निरीक्ष्यम् 2/1 दीप्तानलार्कद्युतिम् 2/1 अप्रमेयम् 2/1 पश्यामि I/1 ॥

I see (पश्यामि I/1) you (त्वाम् 2/1) as one who has a crown (किरीटिनम् 2/1), a mace (गदिनम् 2/1) and (च 0) a disc (चक्रिणम् 2/1), as a mass of brilliance (तेजोराशिम् 2/1) with light (दीप्तिमन्तम् 2/1) on all sides (सर्वतः 0) and (therefore,) difficult to see (दुर्निरीक्ष्यम् 2/1) from every angle (समन्तात् 0), as one who is having the brilliance of a conflagration and the blazing sun (दीप्तानलार्कद्युतिम् 2/1), and as one who is not knowable as a limited object (अप्रमेयम् 2/1).

 

 

 

किञ्च —

 

किरीटिनं किरीटं नाम शिरोभूषणविशेषः तत् यस्य अस्ति सः किरीटी तं किरीटिनम् , तथा गदिनं गदा अस्य विद्यते इति गदी तं गदिनम् , तथा चक्रिणं चक्रम् अस्य अस्तीति चक्री तं चक्रिणं च, तेजोराशिं तेजःपुञ्जं सर्वतोदीप्तिमन्तं सर्वतोदीप्तिः अस्य अस्तीति सर्वतोदीप्तिमान् , तं सर्वतोदीप्तिमन्तं पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं दुःखेन निरीक्ष्यः दुर्निरीक्ष्यः तं दुर्निरीक्ष्यं समन्तात् समन्ततः सर्वत्र दीप्तानलार्कद्युतिम् अनलश्च अर्कश्च अनलार्कौ दीप्तौ अनलार्कौ दीप्तानलार्कौ तयोः दीप्तानलार्कयोः द्युतिरिव द्युतिः तेजः यस्य तव स त्वं दीप्तानलार्कद्युतिः तं त्वां दीप्तानलार्कद्युतिम् , अप्रमेयं न प्रमेयम् अशक्यपरिच्छेदम् इत्येतत् ॥ १७ ॥

Medha Michika's books on Sanskrit Grammar are available at: Amazon in your country.

Free download of PDF files are available at Arsha Avinashi Foundation.