ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥१-१३॥
tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ |
sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat ||1-13||
ततः 0 शङ्खाः 1/3 च 0 भेर्यः 1/3 च 0 पणवानकगोमुखाः 1/3 ।
सहसा 0 एव 0 अभ्यहन्यन्त III/3 सः 1/1 शब्दः 1/1 तुमुलः 1/1 अभवत् III/1 ॥१-१३॥
· ततः [tataḥ] = then = अव्ययम्
o तद् + तसिँल् = तस्मात् । पञ्चम्यर्थे तसिँल्
· शङ्खाः [śaṅkhāḥ] = conch = शङ्ख (m.) + कर्मणि of अभ्यहन्यन्त 1/3
· च [ca] = and = अव्ययम्
· भेर्यः [bheryaḥ] = kettle drums = भेरी (f.) + कर्मणि of अभ्यहन्यन्त 1/3
· च [ca] = and = अव्ययम्
· पणवानकगोमुखाः [paṇavānakagomukhāḥ] = tabors, trumpets, and cowhorns = पणवानकगोमुख (m.) + कर्मणि of अभ्यहन्यन्त 1/3
o पणवाः च आनकाः च गोमुखाः च पनवानकगोमुखाः । इतरेतरद्वन्द्वसमासः (ID)
· सहसा [sahasā] = suddenly = अव्ययम्
· एव [eva] = only = अव्ययम्
· अभ्यहन्यन्त [abhyahanyanta] = were blasted = अभि + हन् to beat (drums) + लङ्/कर्मणि/III/3
· सः [saḥ] = that = तद् (pron. m) + adj. to शब्दः 1/1
· शब्दः [śabdaḥ] = sound = शब्द (m) + कर्तरि of अभवत् 1/1
· तुमुलः [tumulaḥ] = tumlut, noisy = तुमुल (m) + adj. to शब्दः 1/1
· अभवत् [abhavat] = became = भू to be + लङ्/कर्तरि/III/1
॥१-१३॥
Then, suddenly, conches, kettledrums, tabors, trumpets, and cow-horns were blasted forth and the sound was indeed earth shaking.
Then (ततः 0), suddenly (सहसा 0 एव 0), conches (शङ्खाः 1/3 च 0), kettledrums (भेर्यः 1/3 च 0), tabors, trumpets, and cow-horns (पणवानकगोमुखाः 1/3) were blasted forth (अभ्यहन्यन्त III/3) and the (सः 1/1) sound (शब्दः 1/1) was (अभवत् III/1) indeed earth shaking (तुमुलः 1/1).
Sentence 1:
ततः 0 शङ्खाः 1/3 च 0 भेर्यः 1/3 च 0 पणवानकगोमुखाः 1/3 सहसा 0 एव 0 अभ्यहन्यन्त III/3 । Then, conches, kettle drums, tabors, trumpets, and cowhorns are blasted simultaneously.
Sentence 2:
सः 1/1 शब्दः 1/1 तुमुलः 1/1 अभवत् III/1 । That sound became earth shaking.
ततः 0 शङ्खाः 1/3 भेर्यः 1/3 च 0 पणवानक-गोमुखाः 1/3 च 0 सहसा 0 एव 0 अभ्यहन्यन्त III/3 । सः 1/1 शब्दः 1/1 तुमुलः 1/1 अभवत् III/1 ॥१-१३॥
